مراقبت از محل آنژیوگرافی قلب (دست و پا)

راهنمای جامع برای پیشگیری از عوارض و تسریع بهبودی

آنژیوگرافی قلب چیست؟

آنژیوگرافی قلب یک روش تشخیصی کم‌تهاجمی است که برای بررسی عروق کرونر قلب انجام می‌شود. در این روش، کاتتر از طریق شریان دست (رادیال) یا شریان پا (فمورال) وارد بدن شده و پس از تزریق ماده حاجب، تصاویر دقیق از عروق قلب تهیه می‌گردد.

✅ مراقبت صحیح از محل ورود کاتتر نقش کلیدی در پیشگیری از خونریزی، عفونت و عوارض عروقی دارد.

انواع محل ورود در آنژیوگرافی

1️⃣ آنژیوگرافی از طریق دست (Radial)

• شایع‌تر در سال‌های اخیر
• درد و خونریزی کمتر
• امکان تحرک زودتر بیمار

2️⃣ آنژیوگرافی از طریق پا (Femoral)

• در برخی بیماران یا شرایط خاص استفاده می‌شود
• نیاز به استراحت طولانی‌تر پس از انجام

مراقبت‌های اولیه بلافاصله بعد از آنژیوگرافی

✅ در هر دو روش:

• پانسمان محل ورود باید خشک و تمیز بماند
• بررسی مداوم برای:
  • خونریزی
  • تورم
  • درد غیرطبیعی
• نوشیدن مایعات فراوان برای دفع ماده حاجب
• پرهیز از فعالیت سنگین در 24–48 ساعت اول

مراقبت از محل آنژیوگرافی از طریق دست ✋

اقدامات ضروری:

• دست مورد نظر را تا 24 ساعت از فعالیت سنگین دور نگه دارید
• از بلند کردن اجسام سنگین (بیش از 3–5 کیلوگرم) خودداری کنید
• پانسمان را معمولاً بعد از 24 ساعت می‌توان برداشت
• در صورت خونریزی:
  • دست را بالا نگه دارید
  • با گاز استریل فشار مستقیم وارد کنید

علائم هشداردهنده:

⚠️ در صورت مشاهده موارد زیر فوراً به پزشک مراجعه کنید:

• بی‌حسی یا سردی انگشتان
• تغییر رنگ دست
• خونریزی شدید یا تداوم‌دار

مراقبت از محل آنژیوگرافی از طریق پا 🦵

اقدامات ضروری:

• استراحت مطلق به مدت 6 تا 12 ساعت (طبق نظر پزشک)
• صاف نگه داشتن پای مورد نظر
• پرهیز از نشستن یا خم کردن پا در ساعات اولیه
• عدم رانندگی تا 48 ساعت

مراقبت در منزل:

• از بالا رفتن از پله‌ها و پیاده‌روی طولانی خودداری شود
• تا چند روز از زور زدن (یبوست، سرفه شدید) پرهیز گردد

علائم هشداردهنده:

⚠️ در صورت مشاهده موارد زیر فوراً مراجعه کنید:

• تورم یا توده دردناک در کشاله ران
• خونریزی فعال
• درد شدید یا احساس نبض‌دار در محل

مراقبت از پانسمان و بهداشت محل

• محل ورود را خشک و تمیز نگه دارید
• تا 24–48 ساعت:
  • حمام نکنید (یا فقط دوش کوتاه با نظر پزشک)
• از استعمال کرم، پماد یا الکل روی محل زخم خودداری کنید
• پانسمان خیس یا کثیف را سریعاً تعویض نمایید

فعالیت‌های روزمره بعد از آنژیوگرافی

داروها پس از آنژیوگرافی

• داروهای تجویز شده (مانند آسپرین یا داروهای ضدپلاکت) را دقیقاً طبق دستور مصرف کنید
• بدون مشورت پزشک، هیچ دارویی را قطع نکنید
• در صورت بروز کبودی یا خونریزی غیرعادی، پزشک را مطلع نمایید

چه زمانی فوراً به پزشک مراجعه کنیم؟

🚨 در صورت بروز:

• خونریزی شدید یا کنترل‌نشده
• تب و ترشح چرکی از محل
• درد شدید، تورم یا قرمزی پیشرونده
• بی‌حسی یا سردی اندام

جمع‌بندی

مراقبت صحیح از محل آنژیوگرافی چه از طریق دست و چه پا، نقش مهمی در کاهش عوارض، تسریع بهبودی و بازگشت ایمن به فعالیت‌های روزمره دارد. رعایت توصیه‌های پزشکی و توجه به علائم هشداردهنده، کلید یک دوره نقاهت بدون مشکل است.