مقدمه: اهمیت مراقبت‌های بعد از عمل

درمان واریس با استفاده از لیزر داخل عروقی (EVLA) یک روش درمانی کم‌تهاجمی و بسیار موفق است. موفقیت بلندمدت این درمان، علاوه بر دقت حین عمل، به میزان زیادی به رعایت دقیق دستورالعمل‌های مراقبتی پس از عمل توسط شما بستگی دارد. این دستورالعمل‌ها کمک می‌کنند تا ورید درمان‌شده به طور کامل بسته شود، از بروز عوارض جلوگیری شود و نتایج زیبایی و عملکردی به بهترین شکل حاصل گردد. لطفاً این راهنما را به دقت مطالعه فرمایید.

۱. بلافاصله پس از عمل (۲۴ ساعت اول)

هدف اصلی در این مرحله جلوگیری از لخته شدن خون در ورید و تحریک گردش خون است.

• پوشیدن جوراب فشاری: به محض پایان عمل، باید جوراب مخصوص (فشاری) تجویز شده توسط پزشک را بپوشید. این جوراب باید به طور مداوم (به جز زمان تعویض یا شستشو) پوشیده باشد.
• راه رفتن (پیاده‌روی): مهم‌ترین توصیه این است که بلافاصله پس از خروج از مرکز درمانی شروع به راه رفتن کنید. حداقل ۳۰ دقیقه تا یک ساعت پیاده‌روی سبک در روز اول توصیه می‌شود. از نشستن یا ایستادن طولانی مدت در این مدت پرهیز کنید.
• استراحت فعال: در منزل، از دراز کشیدن طولانی بپرهیزید. هر یک ساعت یکبار برای چند دقیقه راه بروید.
• بالا نگه داشتن پاها: هنگام استراحت، پاهای خود را بالاتر از سطح قلب قرار دهید (مثلاً با قرار دادن زیر پاها روی دو بالش).

۲. مراقبت‌های ۱ تا ۷ روز اول

در این هفته، بدن شما در حال سازگاری با ورید بسته شده است و التهاب اولیه کاهش می‌یابد.

• استفاده مداوم از جوراب: جوراب فشاری باید در طول روز و شب (طبق دستور پزشک، معمولاً فقط در طول روز) پوشیده شود.
• فعالیت: فعالیت‌های روزمره سبک (مانند کارهای منزل، رانندگی کوتاه) مجاز است. از بلند کردن اجسام سنگین (بیش از ۵ کیلوگرم) خودداری کنید.
• رانندگی: در صورت احساس راحتی و نبودن درد شدید، رانندگی معمولاً پس از ۲۴ تا ۴۸ ساعت مجاز است، اما اگر پای راست شما تحت درمان قرار گرفته است، با پزشک خود مشورت نمایید.

۳. مراقبت‌های ۲ تا ۴ هفته بعد از عمل

در این مرحله، بدن مشغول فیبروز و جمع شدن کامل ورید درمان‌شده است.

• کاهش تدریجی فشار جوراب: طبق دستورالکات پزشک، ممکن است پس از گذشت دوره اولیه، نوع یا سایز جوراب فشاری تغییر کند یا مدت زمان پوشیدن آن کاهش یابد.
• بازگشت به فعالیت‌های عادی: می‌توانید به تدریج فعالیت‌های ورزشی سبک (مانند شنا یا دوچرخه‌سواری ملایم) را آغاز کنید.
• کنترل علائم: در این دوره، ممکن است کبودی‌ها و تغییر رنگ پوست (تیرگی موقت) به اوج خود برسد که طبیعی است.

۴. استفاده صحیح از جوراب واریس (فشار درمانی)

جوراب‌های فشاری ابزار اصلی ما برای اطمینان از بسته ماندن ورید درمان شده و کاهش تورم هستند.

• زمان پوشیدن: جوراب باید صبح زود، قبل از بیرون آمدن از رختخواب، پوشیده شود و در طول روز استفاده شود.
• پوشیدن و درآوردن: برای پوشیدن، ابتدا باید پای خود را بالا نگه دارید تا ورم کاهش یابد. از کشیدن شدید یا پاره کردن جوراب با ناخن پرهیز کنید.
• تعویض: جوراب‌ها باید هر ۶ تا ۱۲ ماه یکبار (بسته به جنس و میزان استفاده) تعویض شوند، زیرا خاصیت فشاری خود را از دست می‌دهند.

۵. فعالیت بدنی، پیاده‌روی و ورزش

پیاده‌روی کلید موفقیت EVLA است.

• پیاده‌روی زودهنگام: به محض ترخیص، شروع به راه رفتن کنید. پیاده‌روی باعث فعال شدن پمپ عضلانی ساق پا شده و به بسته شدن بهتر ورید و جلوگیری از لخته شدن کمک می‌کند.
• پرهیز از بی‌تحرکی طولانی: برای مدت طولانی (بیش از یک ساعت) ننشینید یا نایستید. هرگاه مجبور به نشستن هستید، هر ۳۰ دقیقه مچ پاها را بالا و پایین ببرید.
• ورزش‌های ممنوعه اولیه: از ورزش‌های سنگین، دویدن شدید، کوهنوردی یا هر فعالیتی که فشار ناگهانی به پاها وارد می‌کند (مانند وزنه برداری سنگین) تا ۴ هفته اول پرهیز کنید.

۶. استحمام و مراقبت از محل ورود فیبر

• محل تزریق (سوراخ سوزن): معمولاً این محل با یک پانسمان کوچک پوشانده می‌شود. تا ۲۴ ساعت پس از عمل، این ناحیه را خیس نکنید.
• استحمام: استحمام سبک و کوتاه با آب ولرم پس از ۲۴ تا ۴۸ ساعت مجاز است. دوش آب گرم بگیرید، نه حمام آب گرم طولانی.
• پرهیز از گرمای شدید: به مدت حداقل ۲ هفته از رفتن به سونا، جکوزی، حمام داغ و آفتاب گرفتن شدید که باعث اتساع عروق می‌شوند، جداً خودداری کنید.

۷. درد، کبودی و علائم طبیعی بعد از عمل

برخی علائم پس از EVLA طبیعی هستند و نشان دهنده عملکرد صحیح درمان می‌باشند:

• درد خفیف و سفتی: احساس سفتی، کشیدگی یا درد خفیف در طول مسیر ورید درمان شده کاملاً طبیعی است و معمولاً با مصرف مسکن‌های معمولی و پوشیدن جوراب کنترل می‌شود.
• کبودی و تیرگی (هیپرپیگمانتاسیون): کبودی موقت در مسیر ورید شایع است. همچنین ممکن است ورید درمان شده زیر پوست به صورت یک خط سفت و تیره (مانند یک بند لاستیکی) قابل لمس باشد. این حالت به تدریج جذب و محو می‌شود (ممکن است چند ماه طول بکشد).
• بی‌حسی موقت: در برخی موارد، اطراف محل تزریق ممکن است تا چند هفته بی‌حس باشد که این حالت موقتی است.

۸. مصرف داروها

داروها نقش مهمی در مدیریت درد و جلوگیری از عوارض دارند:

• مسکن‌ها (تأکید بر استامینوفن): در صورت احساس درد، از مسکن‌های ساده مانند استامینوفن استفاده کنید. اگر پزشک داروی ضدالتهاب (NSAID) تجویز کرده است، طبق دستور مصرف کنید.
• رقیق‌کننده‌های خون (آنتی‌کوآگولانت): اگر سابقه لخته خون دارید یا پزشک برای شما آسپرین یا داروی ضدانعقاد تجویز کرده است، حتماً مصرف آن را طبق برنامه ادامه دهید. هیچ‌گاه بدون دستور پزشک داروی رقیق‌کننده خون را قطع نکنید.

۹. علائم هشدار که نیاز به مراجعه فوری دارند

اگرچه عوارض جدی نادر هستند، اما در صورت مشاهده موارد زیر فوراً با پزشک خود تماس بگیرید یا به نزدیک‌ترین مرکز درمانی مراجعه کنید:

• درد ناگهانی، شدید و غیرقابل تحمل در پا که با مصرف مسکن بهبود نمی‌یابد.
• تورم ناگهانی و شدید در کل ساق پا که با بالا نگه داشتن پا بهبود نمی‌یابد (خطر ترومبوز ورید عمقی - DVT).
• تغییر رنگ پوست به آبی تیره یا ارغوانی شدید همراه با سرد شدن پا.
• تب بالا (بیش از ۳۸.۵ درجه سانتی‌گراد) که با استراحت پایین نیاید.
• خونریزی قابل توجه از محل ورود فیبر که با فشار دادن متوقف نشود.

۱۰. پیگیری و ویزیت بعد از عمل

برنامه پیگیری برای اطمینان از اثربخشی درمان حیاتی است:

• سونوگرافی داپلر کنترلی: اولین ویزیت برای سونوگرافی داپلر کنترل، معمولاً ۴۸ تا ۷۲ ساعت پس از عمل انجام می‌شود. این سونوگرافی برای تأیید بسته شدن کامل ورید و اطمینان از عدم لخته شدن در وریدهای عمقی ضروری است.
• ویزیت‌های بعدی: ویزیت‌های بعدی طبق برنامه پزشک شما (معمولاً یک ماه و سه ماه پس از عمل) برای ارزیابی نهایی نتایج و تصمیم‌گیری در مورد درمان رگ‌های باقی‌مانده (در صورت نیاز) انجام خواهد شد.

۱۱. سوالات متداول بیماران

س: آیا می‌توانم بلافاصله پس از عمل سر کار بروم؟
ج: اگر شغل شما نیازمند ایستادن یا نشستن طولانی است، بهتر است ۱ تا ۳ روز مرخصی بگیرید. اگر شغل شما فعالیت سبک دارد، پس از ۲۴ ساعت با رعایت اصول پیاده‌روی می‌توانید فعالیت را از سر بگیرید.

س: چه زمانی می‌توانم شنا کنم؟
ج: تا زمانی که سونوگرافی کنترلی اول انجام نشده و پزشک اجازه نداده است، از شنا کردن در استخر یا دریا پرهیز کنید (معمولاً حداقل ۱ هفته).

س: آیا ممکن است واریس دوباره برگردد؟
ج: EVLA رگ‌های مشکل‌دار را از بین می‌برد. با این حال، زمینه ژنتیکی واریس باقی می‌ماند. با رعایت سبک زندگی سالم و چکاپ‌های دوره‌ای، می‌توان از بروز مجدد یا ایجاد رگ‌های جدید جلوگیری کرد.

س: کبودی‌ها کی از بین می‌روند؟
ج: کبودی‌ها و تغییر رنگ‌های موقت پوست معمولاً ظرف ۲ تا ۴ هفته به تدریج کمرنگ شده و از بین می‌روند.

در صورت داشتن هرگونه سوال با شماره های زیر در تماس باشید:

05132042 - 09003204200