نارسایی قلبی چیست؟

علائم، علل، روش‌های تشخیص و درمان نارسایی قلب

نارسایی قلبی چیست؟

نارسایی قلبی (Heart Failure) حالتی است که در آن قلب قادر نیست به میزان کافی خون و اکسیژن مورد نیاز بدن را پمپاژ کند. این بیماری به‌خصوص نارسایی احتقانی قلب، یکی از شایع‌ترین علل بستری در بیمارستان‌ها در افراد بالای ۱۵ سال محسوب می‌شود.

نارسایی قلبی معمولاً به‌تدریج و طی سال‌ها ایجاد می‌شود. به همین دلیل، اگرچه ممکن است فرد در حال حاضر علائم نداشته باشد، اما در صورت وجود عوامل خطر، لازم است از همین امروز اصلاح سبک زندگی و پیگیری پزشکی انجام شود.

آیا در نارسایی قلبی، قلب از کار می‌ایستد؟

❌ خیر

نارسایی قلبی به معنای ایست قلبی نیست.

در این بیماری:

• قلب همچنان می‌تپد
• اما قدرت پمپاژ آن کاهش یافته
• و نیاز بدن به خون و اکسیژن به‌طور کامل تأمین نمی‌شود

در صورت عدم درمان، نارسایی قلبی می‌تواند پیشرونده باشد؛ اما با رعایت دستورات پزشکی و تغییر سبک زندگی، بسیاری از بیماران می‌توانند کیفیت زندگی مطلوبی داشته باشند.

در نارسایی قلبی چه اتفاقی در بدن رخ می‌دهد؟

در اثر کاهش عملکرد قلب، تغییرات زیر ممکن است ایجاد شود:

• 🔻 کاهش پمپاژ مؤثر خون
• 🔁 برگشت خون به سیاهرگ‌ها
• 💧 تجمع مایعات در بدن
• 🦵 تورم پاها، مچ پا و ساق پا (اِدِم)
• 🫁 تجمع مایع در ریه‌ها (ادم ریوی)
• 🫀 بزرگ شدن قلب، به‌ویژه بطن چپ
• 🧠 کاهش خون‌رسانی به مغز و اندام‌ها

علائم نارسایی قلبی

علائم بسته به شدت بیماری متفاوت است و ممکن است به‌تدریج ظاهر شوند:

• تنگی نفس (به‌ویژه هنگام دراز کشیدن)
• تنگی نفس شبانه
• خستگی و بی‌حالی شدید
• تورم پاها، مچ پا و ساق پا
• افزایش وزن ناگهانی به علت احتباس مایع
• تورم و آب آوردگی شکم (آسیت)
• تجمع مایع بین ریه و قفسه سینه (پلورال افیوژن)
• کاهش تمرکز و اختلالات شناختی
• کاهش تحمل فعالیت بدنی

📌 بروز یا تشدید این علائم نیازمند ارزیابی فوری توسط متخصص قلب است.

علل نارسایی احتقانی قلب

مهم‌ترین علل نارسایی قلبی عبارت‌اند از:

• ✅ بیماری عروق کرونر (تنگی یا انسداد عروق قلب)
• ✅ سابقه سکته قلبی
• ✅ فشار خون بالا (پرفشاری خون)
• ✅ بیماری‌های دریچه‌ای قلب
• ✅ کاردیومیوپاتی (بیماری عضله قلب)
• ✅ نقص‌های مادرزادی قلب
• ✅ عفونت‌های قلب یا دریچه‌ها
• ✅ دیابت و بیماری‌های متابولیک

نارسایی قلبی چگونه تشخیص داده می‌شود؟

تشخیص دقیق نارسایی قلبی در کلینیک تخصصی قلب دِلبان مشهد و تحت نظر دکتر جهرمی‌مقدم با استفاده از روش‌های زیر انجام می‌شود:

• ✅ شرح حال و معاینه بالینی
• ✅ نوار قلب (ECG)
• ✅ اکوکاردیوگرافی (بررسی عملکرد و قدرت پمپاژ قلب)
• ✅ آزمایش خون (BNP، عملکرد کلیه، الکترولیت‌ها)
• ✅ عکس قفسه سینه
• ✅ تست ورزش (در موارد منتخب)

درمان نارسایی احتقانی قلب

درمان نارسایی قلبی ترکیبی از دارودرمانی، اصلاح سبک زندگی و در برخی موارد اقدامات تهاجمی است:

💊 درمان دارویی

• داروهای تقویت عملکرد قلب
• داروهای کاهش فشار خون
• داروهای دفع مایعات اضافی (دیورتیک‌ها)
• داروهای تنظیم ضربان و ریتم قلب

🏥 درمان‌های پیشرفته

• مداخلات عروق کرونر یا جراحی قلب (در صورت نیاز)
• دستگاه‌های کمک‌کننده قلب (در موارد خاص)

✅ انتخاب بهترین درمان بر اساس شرایط هر بیمار، توسط دکتر جهرمی‌مقدم در مشهد انجام می‌شود.

من به‌عنوان بیمار چه کارهایی می‌توانم انجام دهم؟

رعایت این نکات نقش مهمی در کنترل بیماری دارد:

• ✔️ مصرف منظم داروها طبق دستور پزشک
• ✔️ کاهش مصرف نمک و غذاهای شور
• ✔️ پایش وزن روزانه (افزایش ناگهانی وزن = هشدار)
• ✔️ رژیم غذایی سالم با چربی اشباع کم
• ✔️ فعالیت بدنی کنترل‌شده و منظم
• ✔️ ترک سیگار و الکل
• ✔️ پیگیری منظم پزشکی

درمان نارسایی قلبی در مشهد

📍 محل تشخیص و پیگیری: کلینیک تخصصی قلب دِلبان – مشهد

👨‍⚕️ پزشک معالج: دکتر سید محسن جهرمی‌مقدم

✅ تشخیص دقیق

✅ درمان بر اساس گایدلاین‌های روز دنیا

✅ پیگیری طولانی‌مدت بیماران نارسایی قلبی

جمع‌بندی

نارسایی قلبی یک بیماری شایع اما قابل‌کنترل است. تشخیص به‌موقع، درمان صحیح و همکاری بیمار با پزشک می‌تواند از پیشرفت بیماری و عوارض جدی جلوگیری کند.

📞 اگر شما یا یکی از نزدیکانتان علائم نارسایی قلبی دارید، مراجعه به کلینیک قلب دِلبان مشهد و ویزیت توسط دکتر جهرمی‌مقدم توصیه می‌شود.