پرولاپس یا افتادگی دریچه میترال (MVP)

علائم، علل، تشخیص و روش‌های درمان

تشخیص در کلینیک قلب دلبان | درمان توسط دکتر سید محسن جهرمی‌مقدم در مشهد

پرولاپس دریچه میترال چیست؟

پرولاپس یا افتادگی دریچه میترال (Mitral Valve Prolapse – MVP) به وضعیتی گفته می‌شود که در آن، یک یا هر دو لَت (پره) دریچه میترال هنگام انقباض بطن چپ، به‌جای بسته شدن صاف و کامل، به سمت دهلیز چپ برجسته یا شل می‌شود.

در نتیجه این حالت، دریچه ممکن است به‌طور کامل بسته نشود و مقدار کمی خون از بطن چپ به دهلیز چپ بازگردد که به آن نارسایی میترال گفته می‌شود.

📌 خوشبختانه در اغلب موارد، پرولاپس دریچه میترال خوش‌خیم، کم‌خطر و بدون علامت است.

دریچه میترال چه نقشی در قلب دارد؟

دریچه میترال بین:

• دهلیز چپ (دریافت‌کننده خون اکسیژن‌دار از ریه‌ها)
• بطن چپ (پمپ اصلی خون به بدن)

قرار دارد و وظیفه آن:

• باز شدن برای عبور خون به بطن
• بسته شدن کامل برای جلوگیری از برگشت خون

عملکرد صحیح این دریچه برای سلامت قلب حیاتی است.

پرولاپس دریچه میترال چگونه ایجاد می‌شود؟

✅ 1. تغییرات ساختاری دریچه (شایع‌ترین علت)

• ضخیم و شل شدن لت‌های دریچه (دریچه میکسوماتوز)
• اغلب ارثی و مادرزادی

✅ 2. عوامل ژنتیکی و خانوادگی

• شیوع بیشتر در افرادی با سابقه خانوادگی MVP

✅ 3. بیماری‌های بافت همبند (نادر)

• سندرم مارفان
• اهلرز–دانلوس
• لوپوس
• اسکلرودرمی

✅ 4. علل اکتسابی (کمتر شایع)

• افزایش سن
• تب روماتیسمی
• اندوکاردیت عفونی
• آسیب عضلات پاپیلاری پس از سکته قلبی

شیوع پرولاپس دریچه میترال

• ✅ حدود ۲ تا ۳ درصد جمعیت
• ✅ شایع‌تر در زنان
• ✅ اغلب در جوانان و میانسالان
• ✅ بیشتر موارد به‌طور اتفاقی در اکو تشخیص داده می‌شود

📌 MVP به‌تنهایی به معنی بیماری خطرناک قلبی نیست.

علائم پرولاپس دریچه میترال

🔹 بیش از ۷۰٪ بیماران بدون علامت هستند

در صورت علامت‌دار بودن، ممکن است موارد زیر دیده شود:

• تپش قلب
• درد قفسه سینه غیرتیپیک
• خستگی زودرس
• سرگیجه یا سبکی سر
• اضطراب یا احساس تنگی نفس خفیف
• کاهش تحمل فعالیت (در صورت نارسایی قابل توجه)

⚠️ شدت علائم لزوماً با شدت پرولاپس ارتباط مستقیم ندارد.

عوارض احتمالی پرولاپس دریچه میترال

در درصد کمی از بیماران:

🔸 نارسایی دریچه میترال

• شایع‌ترین عارضه
• در موارد شدید → نارسایی قلبی

🔸 آریتمی‌های قلبی

• تپش‌های نابجا (PVC / PAC)
• تاکی‌کاردی
• فیبریلاسیون دهلیزی (نادر)

🔸 اندوکاردیت عفونی (بسیار نادر)

• فقط در موارد خاص و پرخطر

🔸 سکته مغزی

• بسیار نادر
• معمولاً در حضور آریتمی‌های خاص

تشخیص پرولاپس دریچه میترال

✅ تشخیص دقیق پرولاپس دریچه میترال در کلینیک فوق تخصصی قلب و عروق دلبان مشهد انجام می‌شود.

روش‌های تشخیصی:

• معاینه قلب (کلیک میدسیستولیک / سوفل)
• اکوکاردیوگرافی (مهم‌ترین روش)
   
• نوار قلب (ECG)
• هولتر ریتم در صورت تپش قلب
• اکو داپلر برای بررسی نارسایی میترال

درمان پرولاپس دریچه میترال

🔹 1. بدون نیاز به درمان

در اغلب موارد خفیف و بدون علامت:

• فقط پیگیری دوره‌ای با اکو

🔹 2. درمان دارویی (در صورت علامت‌دار بودن)

• بتابلاکرها (برای تپش قلب)
• داروهای ضد آریتمی
• درمان نارسایی میترال در صورت وجود

🔹 3. درمان مداخله‌ای یا جراحی (نادر)

در موارد نارسایی شدید:

• ترمیم دریچه میترال (اولویت دارد)
• تعویض دریچه (در موارد خاص)

📍 درمان‌های پیشرفته پرولاپس و نارسایی میترال توسط دکتر سید محسن جهرمی‌مقدم در بهترین بیمارستان‌های مشهد انجام می‌شود.

مراقبت‌ها و توصیه‌های مهم

• انجام اکو طبق نظر پزشک
• فعالیت بدنی منظم و کنترل‌شده
• کنترل استرس و اضطراب
• عدم مصرف خودسرانه دارو
• اطلاع به پزشک قبل از بارداری
• مراجعه منظم به متخصص قلب

پرسش‌های متداول (FAQ)

❓ آیا پرولاپس دریچه میترال خطرناک است؟

در اغلب موارد خیر و خوش‌خیم است.

❓ آیا نیاز به جراحی دارد؟

فقط در موارد نادر با نارسایی شدید.

❓ آیا ورزش مجاز است؟

بله، با نظر پزشک.

❓ تشخیص دقیق کجا انجام می‌شود؟

در کلینیک قلب و عروق دلبان مشهد با اکو تخصصی.

جمع‌بندی نهایی

پرولاپس دریچه میترال یکی از شایع‌ترین و اغلب خوش‌خیم‌ترین مشکلات دریچه‌ای قلب است. تشخیص صحیح، پیگیری منظم و درمان به‌موقع در موارد خاص، از بروز عوارض جلوگیری می‌کند.

📍 تشخیص تخصصی: کلینیک قلب و عروق دلبان – مشهد

👨‍⚕️ درمان: توسط دکتر سید محسن جهرمی‌مقدم در بهترین بیمارستان‌های مشهد

شماره های تماس : 05132042 - 09003204200