تیکاگرولور (Ticagrelor) | کاربردها، دوز مصرف و عوارض

تیکاگرولور چیست؟

تیکاگرولور (Ticagrelor) یک داروی ضدپلاکتی قوی است که برای پیشگیری از تشکیل لخته‌های خونی، به‌ویژه در بیماران قلبی–عروقی، مورد استفاده قرار می‌گیرد. این دارو با مهار عملکرد پلاکت‌ها، خطر سکته قلبی، سک پیشگیری از تشکیل لخته‌های خونی، به‌ویژه در بیماران قلبی–عروقی، مورد استفاده قرار می‌گیرد. این دارو با مهار عملکرد پلاکت‌ها، خطر سکته قلبی، سکته مغزی و انسداد استنت‌های قلبی را به‌طور قابل توجهی کاهش می‌دهد.

به گفته دکتر سید محسن جهرمی‌مقدم، متخصص قلب و عروق در مشهد، تیکاگرولور یکی از مؤثرترین داروته مغزی و انسداد استنت‌های قلبی  را به‌طور قابل توجهی کاهش می‌دهد.

به گفته دکتر سید محسن جهرمی‌مقدم، متخصص قلب و عروق در مشهد، تیکاگرولور یکی از مؤثرترین داروهای ضدپلاکتی در بیماران پرخطر محسوب می‌شود و نقش مهمی درهای ضدپلاکتی در بیماران پرخطر محسوب می‌شود و نقش مهمی در درمان استاندارد بیماران پس از سکته قلبی دارد.

مکانیسم اثر تیکاگرولور

برخلاف داروهایی مانند کلوپیدوگرل و پراسوگرل که پیش‌دارو هستند، تیکاگرولور:

• مستقیماً فعال است
• نیاز به متابولیسم کبدی ندارد
• حدود ۲ ساعت پس از مصرف اثر ضدپلاکتی خود را آغاز می‌کند

این دارو با مهار گیرنده P2Y12 پلاکتی باعث مهار برگشت‌پذیر تجمع پلاکت‌ها شده و از تشکیل لخته جلوگیری می‌کند.

اشکال دارویی تیکاگرولور

تیکاگرولور به‌صورت قرص خوراکی در دوزهای زیر در ایران موجود است:
 

• قرص 90 میلی‌گرم
• قرص 60 میلی‌گرم
   

نام‌های تجاری رایج:

• Brilinta (بریلینتا) – برند اصلی
• Brillavus (بریلاووس) – شرکت عبیدی
• Ticora (تیکورا) – شرکت اکتوور
   
• تیکاگرولور ژنریک ایرانی

موارد مصرف تیکاگرولور

تیکاگرولور معمولاً در قالب درمان دوگانه ضدپلاکتی (DAPT) همراه با آسپیرین تجویز می‌شود.

مهم‌ترین موارد مصرف:

• بیماران دچار سکته قلبی (MI) یا سندرم حاد کرونری (ACS)
• بیماران تحت آنژیوپلاستی و استنت‌گذاری قلب
• استنت‌گذاری در عروق غیرقلبی (کاروتید، آئورت، عروق اندام‌ها)
• سکته مغزی یا حملات گذرای ایسکمیک (TIA)
• بیماران حساس به آسپیرین (به‌عنوان جایگزین)

📌 طبق توصیه متخصصان کلینیک دلبان مشهد، مدت مصرف دارو بسته به شرایط بیمار، نوع استنت و ریسک خونریزی متفاوت است.

دوز و نحوه مصرف تیکاگرولور

دوز استاندارد:

• دوز شروع: 180 میلی‌گرم (دو قرص 90 میلی‌گرمی با هم)
• دوز نگهدارنده:
  • 90 میلی‌گرم دو بار در روز (هر 12 ساعت)
  • پس از یک سال یا در بیماران پرخطر خونریزی: 60 میلی‌گرم دو بار در روز

نکات مهم مصرف:

• حداکثر دوز آسپیرین همزمان: کمتر از 100 میلی‌گرم در روز
• مصرف با غذا یا بدون غذا تفاوتی ندارد
• در صورت فراموشی:
  • تا 6 ساعت قبل از دوز بعدی → مصرف شود
  • کمتر از 6 ساعت → دوز فراموش‌شده مصرف نشود
• در صورت ناتوانی در بلع، قرص را می‌توان له کرده و با آب مصرف کرد

عوارض تیکاگرولور

1. خونریزی (شایع‌ترین و مهم‌ترین)

• کبودی پوست
• خونریزی لثه، بینی، ادرار یا مدفوع
• خونریزی گوارشی
• در موارد نادر: خونریزی مغزی (به‌ویژه پس از ضربه)

2. تنگی نفس

• معمولاً در روزهای اول درمان
• اغلب خفیف و گذرا
• فقط در 2 تا 5٪ بیماران نیاز به تعویض دارو دارد

سایر عوارض:

• درد یا فشار قفسه سینه
• آریتمی‌های خفیف و بدون علامت
• واکنش‌های حساسیتی (خارش، کهیر، تنگی نفس)

⚠️ در صورت بروز خونریزی شدید یا تنگی نفس قابل توجه، حتماً با پزشک معالج تماس بگیرید.

تداخلات دارویی مهم

مصرف همزمان تیکاگرولور با داروهای زیر نیازمند احتیاط و مشورت پزشکی است:

• سایر رقیق‌کننده‌های خون (آسپیرین، وارفارین، ریواروکسابان)
• NSAIDs (ایبوپروفن، دیکلوفناک و …)
• داروهای ضدافسردگی (فلوکستین، سرترالین)
• آمیودارون، وراپامیل
• کورتون‌ها (پردنیزولون، دگزامتازون)
• داروهای ضدقارچ (کتوکونازول، ایتراکونازول)
• مواد مخدر مانند مورفین و تریاک

نکات بسیار مهم برای بیماران

• ❌ قطع ناگهانی تیکاگرولور بسیار خطرناک است
• قبل از هرگونه جراحی یا کشیدن دندان حتماً پزشک را مطلع کنید
• مصرف الکل ممنوع
• در دوران شیردهی توصیه نمی‌شود
• در بارداری معمولاً بی‌خطر است، ولی یک هفته قبل از زایمان باید قطع شود

جمع‌بندی

تیکاگرولور یکی از مؤثرترین داروهای ضدپلاکتی در پیشگیری از عوارض قلبی–عروقی است، اما مصرف آن نیازمند آگاهی، پایبندی به درمان و نظارت پزشکی می‌باشد.

برای دریافت مشاوره تخصصی درباره مصرف تیکاگرولور، بیماران می‌توانند به

کلینیک دلبان – مشهد

تحت نظر دکتر سید محسن جهرمی‌مقدم، متخصص قلب و عروق مراجعه نمایند.